افشین بدری:سردبیر
سرویس اجتماعی محاق: لایحه محاسبه اجرت المثل و محاسبه دستمزد خانه داری برای زنان، آخرین اقدام معصومه ابتکار در سمت معاونت زنان ریاست جمهوری بوده است. طبق اعلام این معاونت، لایحه ای با عنوان: اصلاح قانون اجرت المثل ایام زوجیت را به هیات دولت داده است تا بر مبنای آن خانه داری زنان دیگر مجانی نباشد. این معاون اعلام کرده تا کنون زنان هنگام طلاق باید ثابت نمایند که کار آنها در خانه هنگام زندگی مشترک، رایگان نبوده است اما اکنون در این لایحه مشخص میشود که بنای کار بر پولی بودن خانه داریست و حالا مرد باید اثبات کند که طبق توافق قبلی، خانه داری زن در ایام زوجیت، مجانی بوده است و زنان در هر زمانی میتوانند آنرا مطالبه نمایند.
پیش از هر چیز باید به یک نکته توجه کرد: متولیان نهاد خانواده و زنان در ایران، افرادی سیاسی هستند و به اقتضای این مهم، برایشان مهم نیست که تبعات و عوارض وارده از سوی طرح های ایشان به نهاد خانواده و مردم چه باشد و چه اثراتی از سوی آن متوجه جامعه بشود.
اگرچه دولتیان و مجلسیون بعنوان متولیان امور خانواده دم از کرامت انسانی میزنند اما افتضاح آنجاست که به تمام توان کوشیده اند تا تمامیت انسان را در پدیده ای به نام پول خلاصه کنند و هیچ حقارتی بیش از این نیست که آدمی هیچ معادل و مابه ازایی جز پول برای رفتار و اعمال خود نداشته باشد. نه انگیزه شریفی، نه فکری یا احساسی که ادمی را به تکاپویی وادارد که ذیقیمت و ارزشمند باشد. این درجه از پلشتی و حقارت زاییده و هنر دولتیان است و گرنه طبع سلیم حتی در ابتدایی ترین مردمان، شریف تر از آن است که اینگونه تمامیت انسانی خود را در کفه ترازویی بنهد که آنسویش، نه انگیزه های اخلاقی و عاطفی بلکه فقط پول قرار دارد.
البته در قانونی که تنها وظیفه زن هم بستری یا همان تمکین خاص میداند، طبعیست نباید به دنبال مکارم اخلاقی گشت زیرا زن را فاقد آن حد از تکامل دانسته اند که برخوردار از مکارم اخلاقی و انگیزه های آرمانگرایانه باشد و هنگامی که تنها انتظاری که قانون نویسان از زن دارند، ایفای نقش یک سوژه جنسی است طبیعیست که کارکردن و خانه داریش هم کلفتی قلمداد کنند. و این را نباید به پای دین نوشت زیرا سیره واضعان چنین قوانینی با سیره نبوی و علوی نیز زمین تا آسمان تفاوت دارد منتها لعاب مذهبی، چیزیست که به خطاهای ایشان جلای عامه پسند میدهد از اینرو ردای ریای خود را به درخت دین می آویزندو گرنه اگر افکار ایشان را با مفاهیم دینی مثلا ایه 21 سوره روم بسنجیم گویی کوس رسوایی ایشان به صدا در خواهد آمد.
از این نظر، لایحه ابتکار و ابتکاریون، اگرچه جدید است اما توالی همان طرز فکر منحط و ابژه انگار جاهلیت مدرن است که زنان را فقط «شهوتنشان» ( هم وزن آتشنشان) میداند. اینجاست که مشخص می شود وقتی ابتکار و حواریونش ادعای کرامت زن و ارتقای حرمت خانواده را دارند شبیه آن راننده ناشی ای می شوند که به چپ راهنما می زند اما به راست می پیچد!! و افتضاح هم می پیچد!!
اگر چه موضوع از حدت سخافت تهوع آور است اما در محاق، بنا به واکاوی این گونه طرح ها داریم:
اول) قائدتا، یکی از مبانی قانون عرف است. اگر معیار عرف باشد، خانه داری نه تنها دستمزدی و کارمزدی نبوده بلکه از قدیم تا کنون یکی از هنرهای دختران بشمار می آمده است و هنوز هم بطور کاملا رایج، مدیریت و اجرای خانه داری یکی از هنرهای زنان و با وصف کدبانو گری همراه است. اما همانطور که خود معصومه ابتکار هم اقرا دارد، تاکنون بر اساس دریافت دستمزد نبوده است. مادران زوجین، طبعا و همانگونه که در بند قبلی گفته شد، در قبال خانه داری پولی دریافت نمیکردند لذا بنا بر دستمزدی بودن خانه داری نیست و در ذهن و حافظه هیچ مردی سابقه ای از دستمزد دادن به زنان بابت خانه داری نیست بنابراین ابتدائا بر اساس عملی افتخاری ودر قالب وظیفه عرفی اززن انتظار همکاری میرود.
دوم) قانون مرد را موظف به خانه داری نکرده است. استخدام خدمتکار هم در صورتی بر مرد واجب است که زوجه در خانه پدری عادت به داشتن خدمتکار داشته باشد در غیر اینصورت نمیتواند تقاضای خدمتکار کند. در شروط ضمن عقد نیز به اجرت المثل اشاره نشده است. مثلا برای غیبت بیش از پنج سال مرد، تعیین تکلیف کرده اما برای خانه داری بطور پیش فرض دستمزد مقرر نکرده است. در جایی که قانون سکوت کرده و تعیین تکلیف نکرده باشد، باید به سراغ عرف و فرهنگ برویم که در این صورت تکلیف در بند قبلی مشخص است: عرف و اخلاق خانه داری را هنر زن می شمارد، یک عمل تبرعی از جانب زن محسوب و بعنوان حسن رفتار وی تلقی میشود.
سوم) خانه داری شامل پخت و پز و رعایت امور بهداشتی و تزیین خانه و...اموری همه شمول است. و منحصر به شخص مرد نیست و زن و مهمانان زن و دیگران نیز از منافع و مواهب آن بهره مند می شوند. مثلا زن از آنچه طبخ میکند می خورد و مهمانانش نیز همینطور. اینطور نیست که منافع خانه داری در انحصار مرد باشد. لذا همانطور که پول حاصل از کار مرد در بیرون خانه به نفع همه اعضاء خانواده است، خانه داری نیز به نفع همه اعضاء خانواده است نه فقط مرد. پس گرفتن دستمزد بابت آن معقول نیست.
چهارم) دستمزدی شدن خانه داری یعنی حدف مشارکت زن در خانواده و اگر چنین باشد، باید برای نگه داری فرزند هم دستمزد طلب شود. در اینصورت، زن دیگر حق حضانتی نخواهد داشت زیرا حضانت بر اساس علقه مادری است که ظاهرا برای خانم ابتکار مفهومی ندارد.
پنجم) در فحوای این رابطه، مرد کارفرماییست که بر اساس سفارش وی زن کاری انجام میدهد لذا موظف به پرداخت هزینه آن به زن است. مشخصا، بجای علقه همسری رابطه کارگری و کارفرمایی بر فضای زناشویی حاکم می شود. حال این سووال پرسیدنی است که در روزهایی که زن به هر دلیل( مثلا مسافرت) خانه داری نمی کند، در آنروزها دستمزد ندارد؟ از طرفی طبق قوانین کار، اگر کارفرما از کیفیت کار انجام شده توسط کارگر راضی نبود و منظور وی برآورده نشده بود، و یا اگر کارگر خسارتی به ابزار و...وارد کرده باشد، آنگاه باید به میزان خسارت وارده از دستمزد زن کسر شود. حالا اگر مرد از کار زن راضی نبود و یا کیفیت خوراک و کار منزل را تایید نکرد تکلیف دستمزد زن چیست؟
ششم) هنر خانه داری زنان با هم تفاوت دارد. حال می پرسیم ملاک قیمت گذاری خانه داری چیست؟ اگر مدرک تحصیلی زن باشد، که به کار و هنر زنانی که درس نخوانده یا مقاطع پایین تری خوانده اند، توهین می شود.حال آنکه زنانی که اینگونه بانوان عمدتا واجد مهارتهای بسیار بیشتری در اداره امور خانه هستند چون تنها دغدغه شان همین است و به فکر گذران وقت در فلان اداره و بهمان شرکت نیستند. اگر ملاک، مهارت است، هم مهارت زنان با هم تفاوت دارد و مهم تر اینکه با گذشت زمان مهارت و هنر خانه داری افزایش میابد پس دستمزد چگونه محاسبه میشود؟
در دهه هفتاد خورشیدی طرح محاسبه مهریه به نرخ روز مطرح شد و به ناگهان آمار طلاق سر به فلک کشید. آن زمان منادیان سطحی نگر حقوق زنان بویژه کسانی چون مهرانگیز کار، شیرین عبادی، معصومه ابتکار، فائزه هاشمی و... ادعا میکردند که زنان از مطبخ به جامعه آمده اند و این آمار فزونی طلاق، به نوعی نشان از رشد فکری زنان دارد. اما امروزه پوچی و بیهوده گی این سخنان بر همگان عیان است. زیرا پول محوری سبب شد که ازدواج از یک پیمان آسمانی و شریف که زمینه اش فطرت آرامش خواه و تعالی جوی انسان است، به یک معامله سخیف مبدل شود که باعث وهن و تحقیر پدیده ازدواج میشود. گریزانی امروزه بسیاری از مردان از ازدواج را باید در چهره زشتی دید که این مدعیان پرخطای حقوق زنان نشان داده اند.
خانه خواهر مری، دست کمی از خانه های جن زده فیلم های ژانر وحشت ندارد.جایی نیست که در آن آیه 21 از سوره مبارکه روم کمترین تحققی یافته باشد. جایی که در آن عشق به شرط پول است و بازار مکاره ای که در آن با پول میتوان تمامیت یک زن را خرید: تعهدش را، زحمتش را، انسانیتش را و زنانگی اش را.
موارد فوق، بخشی از دلایل غیر منطقی و مضحک بودن این لایحه اند. باید پرسید معصومه ابتکار و حواریونش، از این مضحکه چه می جویند؟
آیه 21 سوره روم:و باز یکی از آیات او ان است که برای شما از جنس خودتان جفتی بیافرید که در کنار او آرامش یافته و با هم انس بگیرید و میان شما رافت و مهربانی برقرار فرمود. در این امر نیز برای مردم با فکرت ادله ای ( از علم و حکمت حق) آشکار است.
